een artikel van Frederique

Laatst ben ik ‘29 geschenken’ van Cami Walker opnieuw gaan lezen. Het is een boek dat als ondertitel heeft ‘hoe een maand lang geven je leven kan veranderen’. De hoofdpersoon is een vrouw van 35 jaar met multiple sclerose. Ze heeft het fysiek en emotioneel zwaar en ze is erg gefocust op zichzelf waardoor ze verbitterd raakt en haar wereld steeds kleiner wordt. Totdat een Afrikaanse medicijnvrouw haar adviseert, of zelfs voorschrijft, om 29 dagen lang een geschenk aan iemand geven. Ze begint met scepsis en enige tegenzin, maar al snel krijgt ze er plezier in. Ze gaat steeds meer voelen dat ze wel degelijk nog veel te bieden heeft en haar wereld én levensvreugde groeit met de dag.

Eén van de pijlers waar onze ruilkring op steunt is voor mij toch wel behulpzaamheid en betrokkenheid. Zeker, de niks is een betaaleenheid, en het is handig om van tevoren af te spreken wat iemand voor een klusje, een voorwerp of bewezen dienst gaat ontvangen. Toch zijn er situaties denkbaar waarbij de betaling van ondergeschikt belang is en (ietwat softe) kernwaarden zoals ‘verbinding, zorg dragen en elkaar iets gunnen’ van groter belang zijn.

Daarom wilde ik dit nieuwe jaar eens beginnen met het belichten van doneren. Net zoals Cami Walker in het genoemde boek kun je vanalles doneren: tijd, aandacht, spullen, je expertise, maar in ons geval ook…niksen.

Het is niet voor iedereen altijd even eenvoudig om niksen te verdienen, soms door tijdelijke fysieke of emotionele omstandigheden, soms omdat iemands aanbod niet zo groot is, soms vanwege tijdgebrek.

Aan de andere kant zijn er deelnemers die (terecht) een structurele niksenvergoeding ontvangen voor een rol die ze vervullen of deelnemers die eenvoudig niksen kunnen verdienen vanwege hun enthousiaste inzetbaarheid, hun ruime en gewilde aanbod of door een ‘lucratieve’, regelmatig terugkerende hulpvraag.

Ik heb me zelf ook een tijdje in de positie bevonden dat ik de bovengrens van +150 niksen bereikt had. Absoluut, het is heel fijn om te kunnen gaan ‘shoppen’ in het aanbod om zo weer ruimte te maken om niksen te verdienen (en een ander die niksen te laten verdienen). Maar het is minstens zo prettig om die overvloed te delen door een donatie te doen, gewoon zonder tegenprestatie; omdat je iemand die verrassing gunt, om je waardering te laten blijken, omdat je weet dat iemand het soms zwaar heeft en even niet in de gelegenheid is om niksen te verdienen of desnoods om van de +150 af te komen en er ook nog niksen aan gaan komen voor een geplande ruildienst.

Bij het oude betaalsysteem was er een optie waarbij je kon instellen dat een bepaald percentage van je ontvangen niksen naar een specifieke zelfgekozen deelnemer ging. Deze functie heb ik niet ontdekt bij cyclos, maar voor doneren kun je natuurlijk op ieder moment zelf kiezen. Dit kan gewoon openbaar met je eigen naam vanuit je eigen profiel, maar het is ook mogelijk om niksen anoniem te doneren, door de transactie te laten uitvoeren via de organisatie rekening. Of maak een persoonlijke waardebon met een bepaald aantal niksen dat de ontvanger vrij kan besteden, of een cadeaukaart met een specifiek aanbod.

Inmiddels heb ik ervaring, zowel als ‘donateur’, als in de rol van begunstigde. En in beide gevallen voelde ik dankbaarheid en nederigheid. Mijn donatie destijds is namelijk niet opgemerkt door de begunstigde, dus er kwam geen bedankje en daarom werd het echt een onvoorwaardelijke geste… Toen ik laatst zelf een anonieme donatie ontving, had ik wel meteen de neiging om bij Cyclos uit te gaan zoeken wie me dit geflikt, uhm, gegund had. (Ik heb een vermoeden, dus bij deze: alsnog dankjewel gulle gever). Het was een waardevol inzicht dat ik me blijkbaar vertrouwder en sterker voel als gever dan als ontvanger. Maar tevens voelde ik me door die ontvangen donatie wel echt gezien en gewaardeerd, iemand vond het blijkbaar waardevol wat ik vrijwillig aangeboden had.

Een andere optie is om niksen te doneren zoals een broodfonds of een ouderwets Lief&Leedpotje: een gezamenlijke buffer voor eenieder die om wat voor reden dan ook even wat niksensteun kan gebruiken. Hoe/of dat in Cyclos in te stellen is, weet ik nog niet, maar het lijkt me schitterend als er bij de kwartaalbijeenkomsten een collectebus, of beter nog, een lege schoenendoos of oude klomp staat waar deelnemers een deel van hun niksenwinst in kunnen achterlaten.

Ik ga mezelf misschien een beetje in mijn vingers snijden door dit stukje nú nog te verzenden, een dag vóór de nieuwjaarsbijeenkomst waar ik zelf ook het één en ander voor niksen aanbied. Er zúllen niksenprijsjes op mijn aanbod geplakt zijn, maar ik ga de komende tijd zeker ook spelen met het concept Doneren, want een rollende niks geeft mij meer plezier, voldoening en verrijking dan een passieve opgepotte niks.

Om het verhaal rond te breien: de hoofdpersoon van het boek is niet ineens wonderbaarlijk genezen door het geef-experiment, maar ze merkte wel een positief verschil in bijna alle facetten van haar leven omdat haar mindset veranderde. In haar hoofd ging ze van gedachten aan tekort & beperkingen naar overtuigingen van overvloed & mogelijkheden. Je mag het boek (gratis) van me lenen, als je wilt. Want deze positieve levensinstelling gun ik iedereen binnen de ruilkring Den Bosch en omstreken!

Frederique