Ik verzamel en draai lp’s. De meeste zijn gebruikt en komen van rommelmarkten, tweedehandswinkels, platenzaken, online winkels en Marktplaats. Af en toe koop ik een nieuwe plaat, omdat ik die tweedehands niet voor een redelijke prijs kan vinden. Of gewoon omdat ik graag een tastbaar exemplaar wil hebben van muziek die al als cd op mijn server staat.

Wanneer ik vertel dat ik graag platen draai, beland ik soms ongewild in een discussie over geluidskwaliteit. Grofweg zijn er dan twee kampen. Het ene zegt: “Op plaat klinkt alles beter en warmer.” Het andere: “Platen zijn waardeloos; een cd geeft het geluid veel beter weer en heeft veel meer dynamiek.”

Aan die discussie doe ik al lang niet meer mee. Wat ik er ook over zeg, er volgt vrijwel altijd weer een nieuw argument en voor ik het weet zit ik in een eindeloze discussie.

Het enige wat ik kan vertellen, is waarom ík nog steeds platen verzamel en draai.

Alleen al het woord draaien vind ik mooi. Voor mij hoort er beweging bij muziek. Niet per se dansen, maar letterlijk: een draaitafel, een plaat die ronddraait en een naald die langzaam van buiten naar binnen beweegt.

Ik hou van de geur van platen en hoezen. Van het ritueel. Van de grote hoezen, zeker wanneer het gatefolds zijn, met mooie foto’s, illustraties, informatie en songteksten.

Maar het belangrijkste is misschien wel: aandacht.

Eerst haal ik de plaat uit de hoes. Ik reinig hem even met een koolstofborsteltje. De stylus krijgt zo nodig ook een voorzichtig borsteltje. Dan leg ik de plaat op de draaitafel, laat de naald zakken en ga ik zitten.

En dan gebeurt er twintig minuten lang eigenlijk niets.

Ik skip niet. Ik zoek niet naar een ander nummer. Geen computer, geen telefoon, zelfs geen boek. Alleen luisteren. Aandachtig luisteren.

Na ongeveer twintig minuten is kant één, side A, afgelopen. Ik sta op, draai de plaat om, doe opnieuw dat kleine ritueel en begin aan side B.

Die combinatie van rust, aandacht en de kleine handelingen ervoor en tussendoor maakt “plaatjes draaien” voor mij zo aantrekkelijk.

Vroeger kocht ik een nieuwe plaat vaak vanwege één of twee nummers die ik kende. Maar als ik daar 25 gulden van mijn zuurverdiende zakgeld voor had neergelegd, ging ik natuurlijk niet alleen die twee nummers draaien. Ik luisterde naar de hele plaat.

En juist daardoor gebeurde er iets bijzonders.

Nummers die mij in eerste instantie niet zo aanspraken, konden na een paar keer luisteren ineens interessant worden. Soms werden juist díe nummers uiteindelijk mijn favorieten.

Dat gebeurt nog steeds.

Soms koop ik zelfs een plaat puur “op de hoes”. Een mooie afbeelding, een vreemde foto, een interessant ontwerp. Natuurlijk valt de muziek dan weleens tegen. Maar het gebeurt ook dat zo’n plaat na een paar draaibeurten begint te groeien. En ineens heb ik weer een artiest of band ontdekt waar ik anders waarschijnlijk nooit naar had geluisterd.

Een tweedehands plaat kan bovendien een soort tijdmachine zijn.

Dat geldt trouwens ook voor platen die ik lang geleden zelf nieuw heb gekocht. De muziek klinkt soms onmiskenbaar als een product van een bepaalde periode, stijl of stroming. Maar ook het voorwerp zelf draagt geschiedenis met zich mee.

Soms staat er iets persoonlijks op een hoes geschreven. Een naam, een datum, een opdracht of zelfs een handtekening van de artiest. Soms zit er nog een oude flyer in, een kaartje, een kassabon of een papiertje dat iemand tientallen jaren geleden in de hoes heeft gestopt.

Zo’n plaat heeft een leven gehad voordat hij bij mij terechtkwam.

Natuurlijk heb ik ook veel cd’s. Die staan grotendeels op mijn eigen server en ik luister daar met veel plezier naar. Muziek hoeft voor mij dus absoluut niet altijd van vinyl te komen.

Ik gebruik alleen geen streamingdiensten. Niet omdat daar geen goede muziek op staat, maar omdat ik niet zo veel behoefte heb aan algoritmen die steeds proberen te bepalen wat ik hierna zou moeten horen. Ik vind het leuker om zelf te kiezen, zelf te zoeken en soms toevallig ergens tegenaan te lopen.

Misschien is dat uiteindelijk ook wat mij zo aanspreekt aan fysieke media.

Boeken, cd’s en lp’s nemen ruimte in. Ik zie ze staan. Ik pak ze vast. Mijn verzameling ontstaat langzaam en toevallig en zegt daardoor iets over wie ik ben, waar ik geweest ben en wat ik mooi vond op verschillende momenten in mijn leven.

Mijn platenkast vertelt een verhaal.

En misschien is dát voor mij uiteindelijk veel belangrijker dan de vraag of vinyl technisch gezien beter of slechter klinkt dan een cd.

Wil je dit eens ervaren op een mooie installatie die ik met veel zorg heb samengesteld?

Laat het me weten, dan ga ik een avondje plannen en nodig ik je uit!

Muzikale groet,

Franko